Topkapı sarayını her gün binlerce insan ziyaret etmektedir. Bir tek gün olsun, bu sarayın kapısından içeriye bir devenin girdiği ve boynunu uzatarak antika eserleri temaşa ettiği görülmemiştir. Zira deve, antika eserlerden anlamaz. Onun anlayacağı şey, Topkapı sarayının bahçesinde otlamaktır.

Topkapı sarayı kâinata misaldir. Bu kâinatın develer için yaratılmadığı ve semavât ve arzdaki sanat mucizelerinin onların temaşasına takdim edilmediği bedihîdir. Bu saray insanlar için yapıldığına göre hakiki insan; bu sarayı temâşa ve tefekkür edebilen yaptığı temaşa ve tefekkürden tefeyyüz edebilen ve bu tefeyyüzle kemalatın şahikalarına yükselebilen insandır. 

Yoksa sadece dünyevi maişeti ve zevkleri peşinde koşan insanın, bu kâinat sarayının bahçesinde otlayan develerden pek farkı olmaz.

Mehmet Kırkıncı