İnsani İlişkilerde İslami Ölçüler-2
1-Allah için size sığınan kimseyi koruyup himaye ediniz.
Allah için isteyene veriniz.
Sizi dâvet edenin dâvetine uyunuz.
Size iyilik yapana siz de iyilik yapınız.
Şayet verecek bir şey bulamazsanız karşılık vermek istediğinizi göstermek üzere kendisine dua ediniz.
(Ebû Dâvûd, Zekât 38; Nesâî, Zekât 72)
2-Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin.
Birbirinize haset etmeyin,
Birbirinize sırt çevirmeyin.
Ey Allah”ın kulları! Kardeş olun!
Bir Müslüman”ın (din) kardeşine üç günden fazla küsmesi helâl değildir.
(Buhârî, Edeb, 57)
3-Kim bir Müslümanın dünya sıkıntılarından bir sıkıntıyı giderirse, Allah da onun kıyamet günündeki sıkıntılarından birini giderir.
Kim darda kalan bir kimsenin işini kolaylaştırırsa, Allah da dünya ve âhirette onun işlerini kolaylaştırır.
Kim bir Müslüman”ın ayıbını örterse, Allah da dünya ve âhirette onun ayıplarını örter.
Kul, kardeşinin yardımında olduğu sürece, Allah da onun yardımcısı olur.”
(Ebû Dâvûd, Edeb, 60)
4-Müminler, birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet ve şefkat göstermede, tıpkı bir organı rahatsızlandığında diğer organları da uykusuzluk ve yüksek ateşle bu acıyı paylaşan bir bedene benzer.”
(Müslim, Birr, 66)
5-Zandan sakının! Zira zan, yalanın ta kendisidir.
Birbirinizin sözlerine kulak kabartmayın.
Birbirinizin özel hâllerini araştırmayın.
Birbirinizle üstünlük yarışı içine girmeyin.
Birbirinize haset etmeyin.
Birbirinize kin beslemeyin.
Birbirinize sırt çevirmeyin.
Ey Allah”ın kulları! Kardeş olun!
(Müslim, Birr, 28)
6-Sizden biri, kendisi için istediğini (Müslüman) kardeşi için de istemedikçe (gerçek anlamda) iman etmiş olamaz.”
(Buhârî, Îmân,7)
7-Zenginin borcunu geciktirmesi zulümdür. Biriniz (alacağı) bir zengine havale edilirse kabul etsin.
(Buhârî, Havale 1-2; İstikraz, 12; Müslim, Müsâkât, 33; Ebû Davûd, Buyû’, 10; Nesâi, Buyû, 100, 101; Tirmizî, Buyü’, 68; İbn Mâce, Sadaka, 8; Mâlik, Buyü’, 84; Dârimî, Buyû’, 48; Ahmed b. Hanbel II, 71, 245, 254, 260).
8-Rasûlullah (s.a.s.) borçlu olarak ölenin cenazesini kılmazdı.
(Bir gün) bir cenaze getirildi.
-Rasûlullah (s.a.s.):
– Onun borcu var mı?” diye sordu.
-Evet iki dinar borcu var, dediler. “
-Arkadaşınızın namazını kılınız, buyurdu.
Bunun üzerine, Ensâr’dan olan Ebû Katâde;
-O iki dinarı ben yükleniyorum, Ya Rasûlullah, dedi. Hz. Peygamber de adamın namazını kıldı.
(Buhârî, Ferâiz 15; Müslim, Ferâiz, 16; Ebû Davûd, Buyû, 9; Tirmizî, Cenâiz, 69; İbn Mâce, Mukaddime,11; Sadakat 13; Nesâi, Cenâiz, 67; Iydeyn, 22).
9-Borcu Yazınız.
“Ey iman edenler, muayyen bir zaman vaadiyle borçlandığınızda onu yazın. Aranızda bir kâtip de doğrulukla yazsın. Yazan Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin. Yazsın. Hak kendi üzerinde olan da yazdırsın.
Şayet, borçlu, sefih, küçük ve kendisi yazdıramıyacak durumda ise, velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerden iki de şahit yapın.
Eğer iki erkek bulunmazsa Şahitlerden razı olacağınız bir erkek, biri unuttuğunda diğeri ona hatırlatacak iki kadın olabilir.
Şahitler çağırıldıklarında çekinmesinler. Borç, küçük veya büyük olsun onu müddeti ile beraber yazmaktan üşenmeyin.
Bu Allah yanında adalete daha uygun, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemenize de daha yakındır… “
(Bakara Suresi 282. Ayet)
10-Eli Darda Olan Borçluya Mühlet Veriniz.
Eğer borçlu darlık içindeyse, ona eli genişleyinceye kadar mühlet verin. Eğer bilirseniz, (borcu) sadaka olarak bağışlamanız, sizin için daha hayırlıdır.
Bakara Suresi 280. Ayeti Kerime