Haram olan işlerde hüsnü zan olmaz, kuvvetli şüphe olan durumlarda hüsnü zan olmaz.
Tedbir vardır, tedbir. Ortada su-i muamele var veya emniyet telkin etmeyen bir durum varsa kimse buna hüsnü zanla bakmamızı bekleyemez bizden. Biz tedbirimizi alırız. Mesafeli davranırız. Zaten Hazreti Ömer (r.a) efendimiz bu konuda çok güzel bir tespit yapmıştır:
“Şaibeli davranışlar yüzünden başı sıkıntıya giren insan kendisini suçlasın, kendisini sorgulasın.”
“Kalbinizin soğukluk hissettiği insanlara dikkat ediniz.”
Su-i muameleye veya şaibeli davranışlara dileyen hüsnü zan edebilir. Bu onun seçimidir ve hayat seçimlerden ibarettir. Ama şaibeli davranışlar sergileyen ve güven vermeyen insanlara karşı tedbirli, mesafeli olmamız aklın ve tedbirin bir gereğidir. İnsanları hüsnü zan edeceksiniz diye güvenilmez insanlara karşı ahmaklaştırmak da yine karanlık güçlerin bir oyunudur! Yakın tarihimiz bunun en güzel şahididir. Hiç kimse eşine yan gözle bakan bir insana hüsn-ü zan etmez. Ya da sık sık;
–Eşiniz hanımefendi nasıllar acaba? diye sorulan süfli bir soruya hüsnü zan etmez. Ama dinimize, kutsallarımıza ve vatanımızın bölünmez bütünlüğüne karşı şaibeli davranışlar sergileyen, haçı gönlünde gizli papazlara ve onların türevlerine karşı hüsnü zan kavramını kullanarak insanları ahmaklaştırmak bu büyük oyunun bir parçasıydı. Ne yazık ki âlim geçinen, âlim bilinen, konuştuğu zaman bol ahkâm kesen nice insanlar, gizli papazlar! konusunda yanıldılar ve yanılttılar. Yanılttıkları halktan özür dilemek gibi bir erdemleri olmadı. Çünkü böyle bir erdemden mahrumdular.
Aksine geçmişte gizli papazlara düzdükleri methiyeleri ortadan kaldırarak belge kararttılar. Bazılarının da gizli papazlara, gizli ziyaretleri sonradan ortaya çıktı. Bu gizli görüşmeleri deşifre edenleri linç etmeye kalktılar. Halktan bir özür bile dilemediler. Pişkin pişkin konuşmalarına devam ettiler. O yüzden feraseti olmayanlar; âlimde olsalar, ahmak olmaktan kurtulamazlar ve takipçilerini de ahmaklaştırırlar. Bol hüsnü zan soslu yazılara lütfen dikkat ediniz. Acaba altından hangi gizli papaz ya da muhibbi çıkacak lütfen dikkat ediniz!