ROL ÇATIŞMALARI
Yerinde yapılmayan tevazu zillettir. Zalimlere enaniyet sadakadır. Kibir ve gurur sınırında olmayan bir özgüven, zillet ve alçalma sınırında olmayan bir tevazu gereklidir.
Yerinde yapılmayan bir konuşma nasıl gereksiz bir konuşmaysa, yerinde yapılmayan bir sukutta gereksiz bir sükuttur. Her şeyi yerinde ve zamanında yapmak bir sanattır.
Bir valinin makamındaki izzet ve vakarını evine taşıması evde çekilmez; gurur ve sertlik olarak yansır. Evindeki yumuşaklığı da makamına taşıması makamın gerektirdiği vakar ve ciddiyete zıt düşer.
Bir kadın sokağa çıkarken kişiliğiyle çıkarsa saygı uyandırır. Ama dişiliğiyle çıkarsa arzu uyandırır. Kadın evinde dişiliğiyle kocasana arzu uyandırmalı, dışarda kişiliğiyle saygı uyandırmalıdır.
Önemli bir husus daha…
Şüphe ayrı, ferasetin nuruyla bir şeyi görmek ayrıdır. Feraset; delilden, kıyastan, emarelerden hareket eder. Şüphe, zanna dayanır. Zan ise günahtır. Ferasetle, şüpheyi karıştırmamak gerekir.
Güven verilmez, alınır. Ben bir insanı şifre gibi çözmek zorunda değilim, karşı taraf net olmak zorunda. Güven vermeyen, davranışları tutarsız olan insanlara hüsn-ü zan besleyemeyiz. Mesafeli dururuz. Çünkü, mesafe ilişkilerin sigortasıdır.