Togo Heihachiro
Japon Amiral
Rus-Japon savaşı’nda Rus donanmasını ezici bir üstünlükle mağlup eden Japonya’nın en büyük donanma komutanıdır
Ülkesinden binlerce km uzaklıkta olan Osmanlı devletinde vatandaşların sevincine neden olmuştur. Halide Edip Adıvar bir oğluna amiralin ismini vermiştir.
Amiral Ülkesine döndüğünde, bir kahramana yakışır şekilde karşılanır. Tüm ülke yönetiminin katıldığı karşılama sonrasında, Amiral Togo’nun şerefine verilen yemek programının ardından, Başbakan ayağa kalkar ve “Sizin bu ülke için yapmış olduğunuz kahramanlıkları, savaş meydanlarındaki emeğinizi, bu topraklarda yaşayan hiç kimse unutmayacaktır, millet olarak size çok şey borçluyuz. Bu fedakârlıkların karşılığını size ödememiz mümkün değil, isterseniz emekli olup aileniz ve sevdiklerinizle birlikte zamanınızı değerlendirirsiniz, ya da valilik, bakanlık gibi bir mevkide, talip olacağınız bir görevi size açmaya hazırız” der.
Başbakanın konuşması bitince, herkes Amiral Togo’ya yönelmiş ve ne diyeceğini merakla beklemektedir. Oturduğu yerden ayağa kalkan Amiral, misafirleri selamladıktan sonra, ağır ağır konuşmaya başlar:
“Sayın Başbakanım, bana karşı göstermiş olduğunuz sevgi ve saygı için hepinize teşekkür ediyorum. Evet, çok yoğun ve yorucu savaş meydanlarında, askerlerim ile beraber büyük zaferler elde etmiş olmanın, mutluluğunu ben de yaşıyorum.
Bana layık gördüğünüz üstün mevkiler için, hepinize teşekkür ediyorum. Ancak ben bu tekliflerin hiç birisine talip olmayacağım. O kanlı savaş meydanlarında fark ettiğim bir gerçek var…
Hiçbir savaş, insan yetiştirme mücadelesinden daha önemli değildir. Meydanlardaki savaşı kazanmak isteyen milletler önce ‘insan yetiştirme mücadelesini’ kazanmak zorundadır. İnsan yetiştirme mücadelesinin komutanları öğretmenlerdir. Bana bir ödül vermek istiyorsanız, ülkemin herhangi bir köşesine öğretmen olarak gönderin ki, yeni Togo’lar yetiştireyim. Ömrümün kalan yıllarını o şekilde geçirmek, benim sizden tek isteğim olacaktır…”